Sigorta ve Tazminat Hukuku
Trafik Kazası Sonrası Tazminat ve Sigorta Başvurusu
Kazadan sonra yapılması gerekenler, araç hasarı ve değer kaybı için sigorta başvurusu, on beş günlük yanıt süresi, tahkim yolu, kusur oranı ve zamanaşımı.
Trafik kazasından sonra yapılan ilk işlemler, ileride alınabilecek tazminatı doğrudan etkiler. Kaza tespit tutanağının doğru düzenlenmesinden sigorta şirketine yapılan başvuruya kadar her adımda belgelerin eksiksiz olması önemlidir. Bu yazıda kaza sonrasında izlenecek yolu özetliyoruz.
Kısaca
- Kaza yerinde fotoğraf çekin, tutanak düzenleyin ve tanık bilgilerini alın.
- Araç hasarı ve değer kaybı için kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasına yazılı başvuru yapılır.
- Sigorta şirketi on beş gün içinde yanıt vermezse dava ya da Sigorta Tahkim Komisyonu yolu açılır.
- Tazminat talepleri kural olarak iki yıl, her hâlde on yıl içinde zamanaşımına uğrar.
Kaza anında yapılması gerekenler
- Önce güvenliği sağlayın; yaralı varsa 112’yi arayın.
- Yaralanmalı ya da ölümlü kazalarda kolluk görevlilerini çağırın; yalnızca maddi hasar varsa taraflar kaza tespit tutanağını birlikte düzenleyebilir.
- Araçların konumunu, plakaları, hasarı ve yol koşullarını gösteren fotoğraflar çekin.
- Tanıkların ad ve iletişim bilgilerini not alın.
- Karşı tarafın sürücü belgesi, ruhsat ve poliçe bilgilerini kaydedin.
Hangi zararlar istenebilir?
- Araç hasarı: Onarım bedeli ya da pert durumunda aracın değeri.
- Değer kaybı: Onarılan aracın piyasa değerinde oluşan düşüş.
- Tedavi giderleri: SGK tarafından karşılanmayan sağlık giderleri.
- İş göremezlik: Geçici ya da kalıcı çalışma gücü kaybından doğan zarar.
- Destekten yoksun kalma: Kazada hayatını kaybeden kişinin desteğinden yoksun kalan yakınların zararı.
- Manevi tazminat: Sigortadan değil, kusurlu sürücü ve araç işleteninden istenir.
Sigorta şirketine başvuru
Zarar gören, dava açmadan ya da tahkime gitmeden önce kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortası şirketine yazılı olarak başvurmak zorundadır. Başvuruya kaza tespit tutanağı, fotoğraflar, ruhsat ve sürücü belgesi, ekspertiz raporu, onarım faturaları ve banka hesap bilgileri eklenir. Sigorta şirketi başvurudan itibaren on beş gün içinde yanıt vermez ya da talebi kısmen veya tamamen reddederse dava veya tahkim yoluna gidilebilir (Karayolları Trafik Kanunu m. 97).
Sigorta Tahkim Komisyonu mu, mahkeme mi?
Sigorta şirketiyle yaşanan uyuşmazlıklarda mahkemeye alternatif olarak Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilir. Tahkim süreci genellikle mahkemeye göre daha kısa sürede sonuçlanır ve dosya bilirkişi incelemesiyle değerlendirilir. Başvuru ücreti ve kararlara itiraz imkânı uyuşmazlığın tutarına göre değişir. Hangi yolun daha uygun olduğu, uyuşmazlığın niteliğine ve talep edilen tazminat kalemlerine göre değerlendirilmelidir.
Kusur oranı neden önemli?
Tazminat, karşı tarafın kusur oranı ölçüsünde ödenir. Örneğin yüzde yirmi kusurlu bulunan bir sürücü, zararının yüzde sekseni için karşı tarafın sigortasına başvurabilir. Tutanaktaki ya da sigorta şirketinin belirlediği kusur oranına itiraz edilebilir; dava ve tahkim süreçlerinde kusur, uzman bilirkişi tarafından yeniden incelenir.
Zamanaşımı
Trafik kazasından doğan tazminat talepleri, zararın ve sorumlunun öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde kaza tarihinden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Kaza aynı zamanda bir suç oluşturuyorsa ve ceza kanunu daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa bu süre uygulanır (KTK m. 109). Kasko gibi sigorta sözleşmesinden doğan taleplerde ise farklı süreler söz konusudur.
Sigorta ve tazminat konusundaki diğer bilgiler için Sigorta ve Tazminat Hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Karşı tarafın sigortası yoksa ne olur?
Sigortasız araçların ya da kimliği belirlenemeyen araçların neden olduğu kazalarda, kanunda belirlenen zararlar Güvence Hesabı tarafından karşılanabilir. Ayrıca kusurlu sürücü ve araç işleteni hakkında doğrudan dava açılabilir.
Kendi kaskoma mı, karşı tarafın trafik sigortasına mı başvurmalıyım?
İki yol da mümkündür. Kasko ödeme yaparsa karşı tarafın sigortasına rücu eder. Ancak değer kaybı çoğu kasko poliçesinde teminat dışıdır ve kaskodan yararlanmak hasarsızlık indirimini etkileyebilir. Hangi yolun avantajlı olduğu poliçe koşullarına göre değerlendirilmelidir.
Karşı taraf alkollü ya da ehliyetsizse sigorta öder mi?
Zorunlu trafik sigortası, zarar gören üçüncü kişiye karşı ödemeyi yapar; sonrasında sigortalısına rücu edebilir. Bu nedenle sürücünün alkollü ya da ehliyetsiz olması, zarar görenin başvurusunu engellemez.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayım tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın koşulları farklıdır; somut durumunuz için bir avukattan görüş almanız önerilir.
